Decompressieziekte is een aandoening die kan optreden wanneer een duiker diep duikt en daarna te snel opstijgt. Het wordt ook wel "duikersziekte" of "caissonziekte" genoemd.
Wanneer een duiker onder water duikt, neemt de waterdruk toe naarmate hij dieper gaat. Dit zorgt ervoor dat het lichaam meer gassen absorbeert, met name stikstof opgelost in de weefsels en het bloed. Wanneer de duiker opstijgt, neemt de druk af en moeten de opgeloste gassen langzaam worden vrijgegeven om veilig te ontsnappen.
Als de duiker te snel opstijgt of tijdens het opstijgen onvoldoende decompressiestops maakt, kunnen de gassen bellen vormen in de weefsels en het bloed. Deze bellen kunnen een reeks symptomen veroorzaken die bekend staan als decompressieziekte.
De symptomen van decompressieziekte variëren van mild tot ernstig en kunnen omvatten: gewrichts- en spierpijn (met name in de ledematen), vermoeidheid, ademhalingsmoeilijkheden, duizeligheid, jeuk aan de huid, gevoelloosheid, spierzwakte, neurologische problemen en zelfs ernstige hart- of longproblemen.
De behandeling van decompressieziekte omvat gewoonlijk het toedienen van pure zuurstof en verminderde druk in een hyperbare kamer. Een hyperbare kamer is een hogedrukruimte die helpt de luchtbellen in het lichaam te verminderen. Als decompressieziekte wordt vermoed, is het belangrijk onmiddellijk medische hulp te zoeken, want vroege behandeling kan de uitkomst sterk verbeteren.
Om decompressieziekte tijdens het duiken te voorkomen, zorg ervoor dat je de volgende veiligheidsmaatregelen volgt:
1. Duikplanning: plan je duiken van tevoren en volg de decompressietabellen of -algoritmen aanbevolen door je duikcertificeringsorganisatie. Deze geven veilige dieptelimieten en duiktijden aan, evenals vereiste veiligheidsstops tijdens het opstijgen.
2. Conservatief duikprofiel: gebruik een conservatiever duikprofiel, wat betekent dat je de diepte en duiktijd beperkt. Hoe langer je op grotere dieptes blijft, hoe groter de stikstofbelasting in je lichaam en hoe groter het risico op decompressieziekte.
3. Veiligheidsstop uitvoeren: maak een veiligheidsstop tijdens het opstijgen. Veiligheidsstops laten je lichaam toe opgeloste gassen geleidelijk te verwijderen voordat je de oppervlakte bereikt. De meest voorkomende verblijftijd is 3 tot 5 minuten op een diepte van 3 tot 5 meter.
4. Langzaam en gecontroleerd opstijgen: stijg langzaam op naar de oppervlakte, met name aan het einde van de duik. Vermijd steile opstijgingen, want die verhogen het risico op luchtbellen in het lichaam. Beheers je opstijgsnelheid met behulp van je trimvest en maak geplande veiligheidsstops.
5. Blijf gehydrateerd: blijf gehydrateerd voor en tijdens de duik. Uitdroging vergroot het risico op decompressieziekte omdat het voor het lichaam moeilijker wordt opgeloste gassen uit de weefsels te verwijderen.
6. Niet vliegen na het duiken: vermijd vliegen of deelnemen aan activiteiten waarbij significante hoogteveranderingen optreden onmiddellijk na het duiken. Het wordt aanbevolen minstens 12-24 uur te wachten voor de vlucht om het lichaam toe te laten adequaat te ontspannen. Juiste training: zorg voor een adequate duik- en veiligheidsopleiding.
7. Zorg ervoor dat je de richtlijnen en aanbevolen praktijken van duikcertificeringsorganen begrijpt en volgt. Uitrusting onderhouden: zorg ervoor dat je duikuitrusting in goede staat verkeert en regelmatig wordt geïnspecteerd en onderhouden.
Als je symptomen van decompressieziekte vermoedt tijdens of na een duik, is het belangrijk het volgende te doen:
1. Stop met duiken: als je nog onder water bent, stop dan onmiddellijk met duiken en stijg langzaam op naar de oppervlakte met je buddy.
Meld de symptomen: informeer je duikbuddy of iemand in de buurt over de symptomen die je ervaart.
2. Als je duikt met een groep, informeer dan de leider of duikinstructeur over je situatie.
3. Zoek medische hulp: zoek zo snel mogelijk medische hulp. Decompressieziekte is een ernstige aandoening die moet worden beoordeeld en behandeld door een gekwalificeerde arts.
4. Als je in een duikcentrum bent, vraag dan of ze medische faciliteiten hebben of vraag om verwijzing naar een nabijgelegen medisch centrum.
5. Pure zuurstof: Begin indien mogelijk met het inademen van pure zuurstof. Dit helpt de effecten van decompressieziekte te verminderen voordat je gespecialiseerde medische zorg ontvangt. Als je in een duikcentrum bent, hebben ze waarschijnlijk zuurstofvoorraden en geschoold personeel om zuurstof correct toe te dienen.
6. Vermijd vliegen: als decompressieziekte wordt vermoed, is het belangrijk te vermijden te vliegen of activiteiten uit te voeren waarbij significante hoogteveranderingen optreden. Blootstelling aan stresserende veranderingen kan de symptomen verergeren en de aandoening compliceren.
Onthoud dat decompressieziekte ernstig kan zijn en onmiddellijke medische aandacht vereist. Negeer deze symptomen niet en onderschat ze niet, zelfs als ze mild lijken. Alleen een gekwalificeerde arts kan de juiste diagnose stellen en de juiste behandeling bieden, die vaak decompressie in een hyperbare kamer omvat.