De kustlijn van Catania, op de oostflank van de Etna, is een van de weinige mediterrane gebieden waar recente vulkanische lava de zeebodem bepaalt. Eeuwen van uitbarstingen hebben basaltzuilen, lavatunnels en Romeinse amforen achtergelaten op een uniek vulkanisch substraat. Een geologisch alternatief voor de Eolische Eilanden voor duikers met wetenschappelijke interesse.
Catania is de op één na grootste stad van Sicilië en ligt aan de oostkust van het eiland in de schaduw van de Etna — een actieve vulkaan van 3.330 m hoog. Uitbarstingen van de Etna zijn gedocumenteerd vanaf de Romeinse Oudheid tot op heden; de laatste grote uitbarsting was in 2021. Wanneer lava de zee bereikt, zoals bij de uitbarsting van 1669 die de stad gedeeltelijk verwoestte, stolt ze tot zwarte basaltformaties die in de Middellandse Zee hun gelijke niet kennen.
De onderwatergeologie tussen Acireale en Catania beslaat ongeveer 30 km vulkanische zeebodem. Onder water neemt het erfgoed van de Etna vier duidelijk herkenbare vormen aan: basaltzuilen gevormd door snelle afkoeling van lava, lavatunnels uitgehold toen de stroom voortging onder een al gestolde korst, verticale kliffen met diepe scheuren en zwart zand als product van eeuwenlange basalterosie. Het onderwaterlandschap doet meer denken aan Hawaii of Lanzarote dan aan een doorsneeplek in de Middellandse Zee.
De belangrijkste duikplekken: Acitrezza voor het dorp biedt basaltwanden van 12 tot 25 m; Capo Mulini heeft grotten en lavatunnels tussen 18 en 30 m; het wrak van Riposto is een koopvaardijschip uit de 19e eeuw op 35 m; Calatabiano beloont geduldige duikers met rijke fauna; en de Faraglioni dei Ciclopi — de legendarische rotsen uit De Odyssee — rijzen spectaculair op uit de bodem. Diepten 12–35 m, watertemperatuur 16–26 °C afhankelijk van het seizoen, zicht op rustige dagen 20–35 m.
De Romeinse archeologie voegt een tweede laag interesse toe. De kust Catania–Riposto was in de Oudheid een druk gebruikte route. De locatie van het oude Naxos, de eerste Griekse kolonie op Sicilië gesticht in de 8e eeuw v.Chr., ligt gedeeltelijk onder water vlak bij de moderne haven, en Romeinse amforen liggen verspreid over verscheidene zandplekken. Duiken op archeologische sites vereist een gids met vergunning van de Soprintendente del Mare; Naxos Bay (18 m, Griekse en Romeinse amforen) en Acireale Roman (een ondergedompelde Romaanse villastructuur) zijn toegankelijk voor recreatief duiken met die regeling.
De logistiek is eenvoudig. Ryanair en Wizz Air vliegen Catania rechtstreeks aan vanuit de meeste Europese hoofdsteden, met lage tarieven buiten het zomerseizoen. Een huurauto is de moeite waard: Acireale ligt op 15 minuten rijden, Riposto op 30. Accommodatie varieert van pensions vanaf 40 € tot hotels van 60–150 €. De voornaamste lokale duikoperators zijn Marevivo Diving, Catania Sub en Acireale Diving. Een begeleide duik kost 40–55 €; een pakket van vijf duiken ligt rond de 200 €.
De onverwachte bonus is de Etna zelf. Catania is een natuurlijke uitvalsbasis om duiken te combineren met een vulkaanexcursie — kabelbaan en 4x4-transfer naar 2.800 m kost 60–100 €. Culturele uitstapjes lonen evenzeer: het barokke centrum van Catania (UNESCO), het Griekse theater van Taormina met de Etna als decor en Siracusa 45 minuten naar het zuiden. Voor wie reist met niet-duikers houdt de bestemming genoeg te bieden.
De nadelen zijn reëel. Het zicht is onvoorspelbaar: Catania ligt vlak bij de monding van de rivier de Simeto en een actieve handelshaven, zodat na regen of harde wind het zicht kan dalen naar 10–15 m. Het duikseizoen loopt van april tot november; de meeste duikbases werken 's winters op halve kracht. Het mariene leven is behoorlijk maar niet de voornaamste reden om te komen — het kan niet tippen aan de Eolische Eilanden of Capo Carbonara. De aantrekkingskracht is geologisch-archeologisch, niet biologisch.
Catania is een overtuigend alternatief voor de Eolische Eilanden voor duikers wier interesse eerder uitgaat naar geologie en oude geschiedenis dan naar grote pelagische fauna. Het onderwaterse lavalandschap is werkelijk uniek in de continentale Middellandse Zee. Gecombineerd met Etna-excursies en Siciliaanse cultuur vormt het moeiteloos een complete reis van 5 tot 7 dagen tegen gematigde prijzen met een rechtstreekse vlucht vanuit vrijwel heel Europa.